چهارشنبه 28 بهمن 1394

خاموشی، وسکوت، در حدیث

   نوشته شده توسط: منصور علی    نوع مطلب :احادیث ،واژ ه ها در شعر فارسی ،

امام حسن (علیه السلام) فرمودند:
«چه خوب کمکی است سکوت در موارد متعدد، گرچه تو در سخنوری فصیح باشی.»

بحار الانوار، ج1، ص117.


امام رضا (علیه السلام) فرمودند:
«سکوت دری است از درهای حکمت و موجب کسب محبت دیگران و سبب هر خیری است.»

میزان الحکمه، ج5، ص153.

امام رضا (علیه السلام) فرمودند:
«هر مردی از بنی اسرائیل می خواست عابد شود، بیش از آن ده سال خاموشی می گزید .»

اصول کافی، ج4، ص351

پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله و سلم) فرمودند:
«نجات مومن در نگهداشتن زبان است.»

اصول کافی، ج4، ص347

امیرالمؤمنین امام علی علیه‌السلام شنید که مردی به قنبر دشنام می‏‌دهد و قنبر می‌خواست به وی پاسخ بدهد. حضرت به قنبر فرمود: آرام باش ای قنبر! از او صرف نظر کن تا رضایت رحمان را فراهم کنی، و شیطان را به خشم آوری و دشمنت را کیفر دهی.
سوگند به آن کسی که دانه را شکافت و انسان را آفرید، هرگز مومن با چیزی مانند حلم و بردباری، خدایش را خشنود نکرده و با چیزی مانند خاموشی، شیطان را خشمگین نکرده و با چیزی مانند سکوت، احمق را کیفر نداده است.


امالی مفید، صفحه 118 - بحارالانوار، جلد 68،صفحه 424




پیامبر خدا صلى الله علیه و آله ـ در اندرز به ابوذر ـ فرمود :

أربَعٌ لا یُصِیبُهُنَّ إلاّ مؤمنٌ : الصَّمتُ و هُو أوَّلُ العِبادَةِ··· 
چهار چیز است كه جز مؤمن به آنها دست نمى یابد : خاموشى كه گام نخست عبادت است ··· .

امام على علیه السلام : 

الصَّمتُ آیَةُ النُّبلِ و ثَمَرَةُ العَقلِ .
خاموشى، نشانه هوشمندى و میوه خرد است .

امام على علیه السلام ـ در بیان نشانه پرهیزگار ـ فرمود :

إن صَمَتَ لَم یَغُمَّهُ صَمتُهُ، و إن ضَحِكَ لَم یَعلُ صَوتُهُ .
اگر خاموشى گزیند ، در اندوه فرو نرود و اگر بخندد ، صدایش را بلند نمى كند .

امام على علیه السلام ـ در توصیف مؤمن ـ فرمود :

كثیرٌ صَمتُهُ، مَشغولٌ وَقتُـهُ .
 خاموشیش بسیار است و اوقاتش پُر (پیوسته در كار و اندیشه خدا و آخرت است) .

امام صادق علیه السلام : پیامبر خدا صلى الله علیه و آله خطاب به مردى كه نزد ایشان آمد فرمود :

 لا أدُلُّكَ على أمرٍ یُدخِلُكَ اللّه ُ بهِ الجَنَّةَ ؟ قالَ : بَلى یا رسولَ اللّه ِ . قالَ : أنِلْ مِمّا أنالَكَ اللّه ُ، قالَ : فإن كنتُ أحوَجَ مِمّن اُنیلُهُ ؟ قالَ : فانصُرِ المَظلومَ، قالَ : و إن كنتُ أضعَفَ مِمَّن أنصُرُهُ ؟ قالَ : فاصنَعْ للأخرَقِ یَعنی أشِرْ علَیهِ، قالَ : فإن كنتُ أخرَقَ مِمَّن أصنَعُ لَهُ ؟ قالَ : فَأصمِتْ لِسانَكَ إلاّ مِن خَیرٍ، أ ما یَسُرُّكَ أن تكونَ فیكَ خَصلَةٌ مِن هذهِ الخِصالِ تَجُرُّكَ إلى الجَنَّةِ ؟ ! .
آیا تو را به كارى راهنمایى نكنم كه بدان وسیله خداوند تو را به بهشت برد؟ عرض كرد : چرا ، اى رسول خدا! حضرت فرمود : از آنچه خداوند به تو ارزانى داشته است بخشش كن . عرض كرد : اگر خودم از كسى كه بدو بخشش مى كنم نیازمندتر بودم چه؟ حضرت فرمود : ستمدیده را یارى كن . عرض كرد : اگر خودم از كسى كه یاریش مى كنم ناتوانتر بودم چه؟ فرمود : براى آدمِ نادان كارسازى كن ؛ یعنى او را راهنمایى كن . عرض كرد: اگر خودم از او نادانتر بودم چه؟ حضرت فرمود: زبانت را جز از خیر ساكت نگه دار . آیا خوشحال نمى شوى كه یكى از این خصلتها در تو باشد و به بهشتت كشاند؟

امام صادق علیه السلام :

إنَّ مَن كانَ قَبلَكُم كانوا یَتَعلَّمُونَ الصَّمتَ و أنتُم تَتَعلَّمُونَ الكلامَ، كانَ أحَدُهُم إذا أرادَ التَّعَبُّدَ یَتَعَلَّمُ الصَّمتَ قَبلَ ذلكَ بعَشرِ سِنِینَ ، فإن كانَ یُحسِنُهُ و یَصبِرُ علَیهِ تَعَبَّدَ و إلاّ قالَ : ما أنا لِما أرُومُ بِأهلٍ .
 كسانى كه پیش از شما بودند سكوت كردن را مى آموختند و شما سخن گفتن را فرا مى گیرید . هرگاه یكى از آنان مى خواست عبادت پیشه كند، ده سال پیش از آن، تمرین سكوت مى كرد ، اگر به خوبى از عهده این كار برمى آمد و تحمّل آن را داشت ، عابد مى شد و گرنه مى گفت : من لایق این كار نیستم .

ثمرات خاموشى
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله :

علَیكَ بطُولِ الصَّمتِ فإنّهُ مَطرَدَةٌ لِلشَّیطانِ، و عَونٌ لكَ على أمرِ دِینِكَ .
 بر تو باد به خاموشى بسیار كه آن موجب طرد شیطان است و در كار دینَت یاور تو .

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله :

إذا رَأیتُمُ المؤمنَ صَمُوتا فادْنُوا مِنهُ فإنّهُ یُلَقّى الحِكمَةَ .
 هرگاه مؤمن را خاموش دیدید ، به او نزدیك شوید كه به او حكمت القا مى شود .

امام على علیه السلام : 

بكَثرَةِ الصَّمتِ تَكونُ الهَیبَةُ .
سكوتِ بسیار ، هیبت مى آورد .

امام على علیه السلام ـ در وصیّت خود پیش از رحلت ـ فرمود :

 اِلزَمِ الصَّمتَ تَسلَمْ .
به خاموشى چنگ در زَن تا سالم مانى .

امام على علیه السلام : 

الصَّمتُ حكمٌ، و السُّكوتُ سَلامَةٌ .
خاموشى، حكمت در پى دارد و سكوت، سلامت .

امام على علیه السلام :

إن كانَ فی الكلامِ البَلاغَةُ، فَفی الصَّمتِ السَّلامةُ مِنَ العِثارِ .
 اگر در سخن گفتن بلاغت باشد ، در خاموشى ایمنى از لغزش است .

امام على علیه السلام : 

لا حافِظَ أحفَظُ مِنَ الصَّمتِ .
هیچ نگهبانى ، حفظ كننده تر از خاموشى نیست .

امام على علیه السلام :

اِلزَمِ الصَّمتَ فَأدنى نَفعِهِ السَّلامَةُ .
خاموشى پیشه كن؛ زیرا، كمترین سود آن، سالم ماندن است .

امام على علیه السلام :

اُصمُتْ تَسلَمْ .
خاموشى گزین تا به سلامت مانى .

امام على علیه السلام :

اُصمُتْ دَهرَكَ یَجِلَّ أمرُكَ .
همواره خاموش باش تا كار تو بالا گیرد (به جایگاهى بلند دست یابى) .

امام على علیه السلام : 

الصَّمتُ زَینُ العِلمِ، و عُنوانُ الحِلمِ .
خاموشى، زیور دانش است و نشانه بردبارى .

امام على علیه السلام :

الصَّمتُ یُكسِیكَ الوَقارَ و یَكفِیكَ مُؤنَةَ الاعتِذارِ .
 خاموشى، خلعتِ وقار بر تو مى پوشاند و زحمت پوزش خواهى را از دوش تو بر مى دارد .

امام على علیه السلام :

الصَّمتُ رَوضَةُ الفِكرِ .
خاموشى ، باغستان اندیشه است .

امام على علیه السلام :

 اِلزَمِ الصَّمتَ یُستَرْ (یَستَنِرْ) فِكرُكَ .
خاموشى پیشه كن تا كه اندیشه ات پوشیده ماند (روشنایى گیرد) .

امام على علیه السلام : 

أكثِرْ صَمتَكَ یَتَوَفَّرْ فِكرُكَ، و یَستَنِرْ قَلبُكَ، و یَسلَمِ النّاسُ مِن یَدِكَ .
بر خاموشیت بیفزاى تا اندیشه ات فزونى گیرد و دلت نورانى شود و مردم از دست تو به سلامت مانند .

امام حسن علیه السلام : 

نِعمَ العَونُ الصَّمتُ فی مَواطِنَ كثیرَةٍ و إن كُنتَ فَصِیحا 
در بسیارى جاها ، خاموشى، یاورى نیكو است ؛ هرچند سخنور باشى .

امام حسن علیه السلام :

قد أكثَرَ مِن الهَیبَةِ الصّامِتُ .
 آدم خموش ، پر هیبت است .

امام صادق علیه السلام :

الصَّمتُ كَنزٌ وافِرٌ و زَینُ الحَلیمِ و سِترُ الجاهِلِ .
خاموشى، گنجى سرشار است و زیورِ بردبار و پوششِ نادان .

امام كاظم علیه السلام :

دَلیلُ العاقِلِ التَّفَكُّرُ، و دَلیلُ التَّفَكُّرِ الصَّمتُ 
راهنماىِ خردمند، اندیشیدن است و راهنماىِ اندیشیدن، خاموشى.

امام رضا علیه السلام :

إنَّ الصَّمتَ بابٌ مِن أبوابِ الحِكمَةِ، إنَّ الصَّمتَ یُكسِبُ المَحَبَّةَ إنّه دَلیلٌ على كُلِّ خَیرٍ .
 خاموشى، یكى از درهاى حكمت است ، خاموشى، محبّت مى آورد ، خاموشى، راهنماى آدمى به هر خیر و خوبى است .

خاموشىِ ستوده
امام على علیه السلام :

 إنّما یَستَحِقُّ اسمَ الصَّمتِ المُضطَلِعُ بِالإجابَةِ، و إلاّ فالعِیُّ بهِ أولى .
تنها آن كس سزاوار نام خاموشى است ، كه بر جواب گفتن توانا باشد [و پاسخ ندهد] و گرنه [اطلاق نام ]درماندگى به او سزاوارتر است .

امام على علیه السلام :

كُن صَموتا مِن غَیرِ عِیٍّ 
 خاموش باش ، نه از روى درماندگى .

امام على علیه السلام : 

القَولُ بِالحَقِّ خَیرٌ مِن العِیِّ و الصَّمتِ .
سخن گفتنِ به حق ، بهتر است از درماندن و خاموشى .

امام على علیه السلام : 

الكلامُ بَینَ خَلَّتَی سُوءٍ هُما : الإكثارُ، و الإقلالُ، فَالإكثارُ هَذَرٌ، و الإقلالُ عِیٌّ و حَصَرٌ .
سخن گفتن، میان دو خصلت بد جاى گرفته است : پرگویى و كم گویى ؛ پرگویى به یاوه گویى مى انجامد و كم گویى ، درماندگى (ناتوانى از بیان مقصود) .

امام على علیه السلام : 

لا خَیرَ فی الصَّمتِ عَنِ الحُكمِ، كما أنّهُ لا خَیرَ فی القَولِ بِالجَهلِ .
در فرو بستن زبان از حكمت خیرى نیست ، همچنان كه در ندانسته سخن گفتن خیرى نمى باشد .

امام على علیه السلام ـ در توصیف پیامبر صلى الله علیه و آله ـ فرمود : 

كلامُهُ بَیانٌ، و صَمتُهُ لِسانٌ .
سخنش، بیان (روشنگر) بود و سكوتش، زبان (با معنا) .

امام على علیه السلام ـ در توصیف اهل بیت علیهم السلام ـ فرمود :

هُمُ الذینَ یُخبِرُكُم حُكمُهُم (حِلمُهُم) عن عِلمِهِم، و صَمتُهُم عن مَنطِقِهِم، و ظاهِرُهُم عن باطِنِهِم، لا یُخالِفُونَ الدِّینَ و لا یَختَلِفُونَ فیهِ، فهُو بینَهُم شاهِدٌ صادِقٌ، و صامِتٌ ناطِقٌ .
 آنان كسانى هستند كه حكمشان (بردباریشان) شما را از دانششان آگاه مى سازد و سكوتشان از سخنشان و ظاهرشان از باطنشان ، با دین مخالفت نمى كنند و در آن با یكدیگر اختلاف نمى ورزند؛ زیرا دین در میان آنان گواهى راستگو و خاموشى گویاست .

امام على علیه السلام ـ نیز در توصیف اهل بیت علیهم السلام ـ فرمود :

هُم عَیشُ العِلمِ و مَوتُ الجَهلِ یُخبِرُكُم حِلمُهُم عن عِلمِهِم، و ظاهِرُهُم عن باطِنِهِم، و صَمتُهُم عن حِكَمِ مَنطِقِهم .
 آنان مایه حیاتِ دانش اند و مرگِ نادانى . بردبارى ایشان شما را از دانششان آگاه مى سازد و آشكارشان از نهانشان و خاموشیشان از گفتار حكیمانه شان.

امام على علیه السلام :

القرآنُ آمِرٌ زاجِرٌ، و صامِتٌ ناطِقٌ 
 قرآن امر كننده [به كار نیك ]و بازدارنده [از كار بد] است و خاموشى گویاست .

امام رضا علیه السلام :

ما أحسَنَ الصَّمتَ لا مِن عِیٍّ ، و المِهذارُ لَهُ سَقَطاتٌ .
چه نیكوست آن خاموشى كه از روى درماندگى [در سخن گفتن ]نباشد، و براى پُر گو لغزشهاست .

میزان الحکمه،جلد ششم.
منبع:http://ahlolbait.com


برچسب ها: خاموشی ، وسکوت ، در حدیث ،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات